Ostatnio wyróżnia się dwa podgatunki rokitnika zwyczajnego. Podgatunek rhamnoides jest krzewem silnie ciernistym z krótkimi, sztywno wzniesionymi gałęziami i gęstymi kwiatostanami. Jest to charakterystyczny składnik roślinności wydm i dolin wydmowych na piaszczystych wybrzeżach Morza Północnego i Bałtyckiego. Podgatunek fluviałilis jest natomiast słabo tylko ciernistym krzewem z wydłużonymi, nieco zwieszającymi się gałęziami i luźnymi kwiatostanami. Występuje w Alpach, na ich przedpolu aż do Dunaju, nad Jeziorem Bodeńskim i w południowej części doliny Renu. Rokitnik zwyczajny należy określić jako element eurazjatycki. Punkt ciężkości jego rozmieszczenia leży w Azji tak, że obszar europejski stanowi tylko mały dodatek do olbrzymiego zasięgu azjatyckiego. Z powodu swoich błyszcząco pomarańczowoczerwonych nibyjagód rokitnik zwyczajny jest od czasów rokoko ulubionym krzewem ozdobnym w założeniach ogrodowych i parkowych. Rozmnaża się go przez nasiona lub sadzonki korzeniowe. Ponieważ jego owoce zawierają niezwykłe ilości witaminy C (około 5 g na 1 kg owoców), a ponadto wapń, glikozydy, różne kwasy (np. kwas jabłkowy) i oleje - jest on od niedawna uprawiany w celu pozyskania soku. Sok rokitnikowy stosuje się przede wszystkim zapobiegawczo i leczniczo przy chorobach w następstwie przeziębienia. W Anglii przyrządza się z owoców marmoladę. W lecznictwie ludowym nasiona uchodziły za środek lekko przeczyszczający. Z powodu szeroko rozgałęzionego i głęboko sięgającego systemu korzeniowego, a także ze względu na tworzenie licznych rozłogów, rokitnik zwyczajny jest dobrym pionierskim gatunkiem drzewiastym do umacniania wydm i rumowisk. Zawarte w jego bulwkach korzeniowych bakterie azotowe wzbogacają ponadto glebę w azot.